Nieuwsbrief Adviesraden

Ξ Nieuwe publicaties

AIV – Coalitievorming na Brexit

Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (EU) dwingt Nederland tot een heroriëntatie. Niet langer kan Nederland in de EU rekenen op Britse steun voor bijvoorbeeld de interne markt of om onwelgevallige Duits-Franse plannen af te remmen. Ook valt de Brexit samen met grote veranderingen rond en binnen Europa die om gezamenlijk handelingsvermogen vragen: de EU moet meer zijn dan een markt en ook bescherming bieden inzake veiligheid, migratie en klimaat. Deze dubbele ontwikkeling vergt van Nederland een actieve inzet met nieuwe partners. Een leiderschapsrol onder gelijkgezinde, kleinere landen – de Benelux, de Noordelijke en Baltische lidstaten – is zinvol maar kan geen meerderheden afdwingen. Nederland moet daarom ook nauwer samenwerken met grote lidstaten als Spanje en Italië en bemiddelen bij Frans-Duitse voorstellen voor een slagvaardiger Europese Unie. Dat concludeert de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in het advies ‘Coalitievorming na de Brexit. Allianties voor een Europese Unie die moderniseert en beschermt’, dat op 7 september verscheen. Het advies is opgesteld op verzoek van de Tweede Kamer.

Het advies gaat ook in op toekomstige samenwerkingsverbanden, die kunnen verschillen per beleidsdomein: de interne markt, klimaat, de Economische en Monetaire Unie, defensie en migratie. Daarnaast benadrukt de AIV dat, vanwege het Britse vertrek en nieuwe taken, rekening moet worden gehouden met een hogere Nederlandse afdracht als resultaat van de komende onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader (2021 – 2027). De AIV pleit ervoor in een coalitie van ‘zuinige moderniseerders’ aan te dringen op conditionaliteit, te koppelen aan rechtsstatelijkheid en migratiebeleid, en op modernisering van de begroting, bijvoorbeeld door een lager landbouwbudget. Het kabinet kan binnen een dergelijke coalitie een leidende rol op zich nemen, zo stelt de AIV.

Meer informatie 

Debatbijeenkomst 1 oktober 2018

Naar aanleiding van het advies organiseerden de AIV, Clingendael en NGIZ op 1 oktober 2018 een zeer goed bezochte publieke debatbijeenkomst getiteld 'The European Union after Brexit. Who will become the new allies of the Netherlands?' in Sociëteit de Witte in Den Haag. Na een aftrap door  Luuk van Middelaar (lid AIV) over de hoofdlijnen van het advies, volgde een eerste paneldiscussie over de opties voor coalitievorming en de rol van Nederland met  Monika Sie Dhian Ho (directeur van Instituut Clingendael/ lid van de AIV), Stéphane Alonso (journalist NRC Handelsblad), Hanno  Würzner (plaatsvervangend directeur Europese integratie, ministerie van Buitenlandse Zaken) en Hanco Jürgens (Duitsland Instituut Amsterdam). Aansluitend gingen de ambassadeurs uit Duitsland, Spanje, Ierland, Denemarken en Letland in een tweede paneldiscussie met elkaar in gesprek, daarbij de mogelijke rol van hun land in diverse coalities benadrukkend. Thijs van der Plas, directeur-generaal Europese Samenwerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, sloot de middag af met een speech over het Nederlandse Europabeleid waarin hij aankondigde dat – met het oog op de noodzakelijke coalitievorming met uiteenlopende Europese partners – Nederlandse ambassades in diverse Europese landen zullen worden versterkt.

Meer informatie

Terug naar overzicht

Nieuwsbrief Adviesraden